Adıgece konuşanlar azalıyor

adigece-olymp

Maykop/Ajans Kafkas – Adıge Khase ihtiyarlar konseyi Adıgecenin geleceğinden endişe ediyor.

 

Adıgey Cumhuriyeti sivil toplum kuruluşu Adıge Khase’nin ihtiyarlar konseyi, anadil eğitimi hakkında bir toplantı yaptı. Toplantıda her geçen yıl anadilini konuşan Adıgelerin sayısının azaldığı, özellikle şehirdeki gençlerin anadilini iyi bilmediği ifade edildi. En ciddi sorun ders saatlerinin oldukça yetersiz olması. Adıge Khase ihtiyarları bu meselenin acilen çözülmesi ve diller kanununun tamamlanması gerektiğini düşünüyor. Adıgey’li bilim adamları diller kanunu için bazı ek düzenlemeler hazırladı. Bu ek düzenlemelerden biri, anaokullarında sadece anadilin kullanılacağı milli gruplar oluşturulması.

 

Adıgey hükümeti her yıl Adıgece yeni ders kitapları ve ders gereçleri için kaynak ayırıyor. 2013’de bu amaç için 3 milyon ruble harcanacak. 14 Mart kutlanacak Adıge Dili ve Edebiyatı Günü dolayısıyla eğitim kurumlarında çok sayıda program düzenlenecek. NTPRS/ÖZ/YA

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone

Yorumlar
  1. Yılmaz Özcan / YEMUZ Yilmez

    .
    . “ADIGE YAZISI”NI TOPLUMCA KULLANMADAN “ADIGECE” ASLA YAŞAYAMAZ!..
    .
    Adıgece’yi “en okunuşlu ve en kullanışlı” duruma getiren, onun güzelliğini en net olarak
    gösterebilen ve alternatifsiz milli yazı sistemimiz olan Adıge Yazısı’nı (Adighe Txik’er’i)
    toplumca kullanmaya başlamadan, onunla evlerimizde, çocuklarımıza ve gençlerimize,
    Adıgece’yi okutarak öğretmeden Adıgece’nin yaşayabilmesi asla mümkün değildir!..
    .
    Slav Yazısı ile Kültürel Jenosid’in tahribatlarını, aşağıdaki internet sitesi yazı başlığı çok
    açık anlatmaktadır! Başlarımızı kuma gömmekle yok oluştan kurtulamayız!.. Dy chh’axer
    pcaxhuem c’etxhuimek’e xeg’uedejiniqham dig’eelifin-am!..
    .
    . Adıgece, Kabardeyde de ‘Can Çekişiyor’ – Çerkesya
    . cherkessia.net/news_detail.php?id=3316 10 Şubat 2010
    .
    Adıge Toplumu, artık kanarak zaman kaybetmemelidir!.. 14.03.2017 Yılmaz Özcan
    .
    .
    DIYASPOREM CHIPSEW DE ADIGHEXER, SITIM CHIQHUEW P’ERE DIG’ICHIWICINUR?!.
    .
    Adighebzer pejiw zif’emi-uexuxem; Adighexer yigyiry g’aaqhapts’enure, Qafqas Zawem
    chiqhue dy hadecxue – hanecxuexem ya hadecxue – hanecxuexemre haxem ya binxem-
    re kuedk’e ya nexhiber JENOSYDICXUE g’irac’il’exew zeteeziwik’axem, Adighebzem zyk’
    yeg’u g’amixhu ya txik’e systemir dy Adighebzem yeg’u g’axhuiwe ja-anure de Adighexer
    yigyiry daqhaguivenuxes! Adighexer yilhes bqhuic’ lhandere dizeriguivar ze yiryqua xhuin
    xueey-a? Adighebzer zichiqhuipchejxer; diyasporem g’ichynemic’awe, dy xekuimy kued
    chixhuiwe xueejhas! Lheguim g’ichidqhalheqhua ynternet syte psalhachh’am; har, naxue
    didewe g’eeqhalhaqhuir, g’ee-uater:
    .
    . Adıgece, Kabardeyde de ‘Can Çekişiyor’ – Çerkesya
    . cherkessia.net/news_detail.php?id=3316 10 Şubat 2010
    .
    Xekuim chipsew dy lhepqaqhuxer xuytxe-am!.. Habixem zyk’ ya maq g’iraqhak’ifinu-am!..
    Diyasporem chipsew de Adighexer sitim chiqhue dig’ichiwicipenur?.. Adighebzer dymi-aj
    xhua newijh dig’ichiwicinur?.. Adighexer; habi hatk’e dimiguivewe, psinc’ew dig’awiciwe,
    alternatyfince dy txik’e system zaque “Adighe Txik’er” g’aatchtew zeeth’awe dixueejhen
    xueey-a? Adighe pejxer zyk’ deeguipsisa; ha dy lhepq uexuiqhue kritiky didem dy nexer
    xuediwif’its’ime, Halih’im, Adighebzem yi h’eesepir dawe yettijifinu? Dy cexyd lhap’exem
    ya ne-uxem dawe deeplhijifinu?.. “C’eble Adighexer g’idebghink’ey xhuins!..” jit-awe zyk’
    dygu g’ak’-a?!. Nit’e; deeplhiwre, dy jaqhueqhuxem ji-ac’e daxuexhuiwre, Adighebzemre
    Adighe Kuilturimre dqhal’ejinu?.. Fe dy ts’ixuxem ze nivjizo-ajir: Adighebzer hapxuedew
    deeplhiwre dqhaal’eme, de, habi yi veebalim zyk’ yflah’ dyqhaxhuin-am! Halih’ Lhap’em;
    axhretim, habi yi h’eesepir cheettijifin-am!.. Ha dy lhepq uexuiqhuem ze feeguipsisijime,
    nexhif’ xhuinuwe g’ischoxhuir!. .
    ..
    T’EG’U NEXH C’EXIWE GUI ZILHITTEN XUEEYIR:
    Cir queciws zerylheqhuar, zyguiry ADIGHE PEJ g’axhu Adighe Cuweeyim! Guik’e psek’e
    Adighe ts’ixuim yi quec Adighecir, “Adigher zeriguipsisen xueeyim” xuedew meguipsiser!..
    Adighe Cuweeyim chyqhuisem cir, Adighe Guipsisek’ek’e yiqhaguipsisewre g’eeqhaafer,
    g’eeqhawigyir dig’aziqhac’a dy Halih’ Lhap’em; Adighery zy qhuise cim xuedew “Adighew
    yiqhaguipsisejin” chh’ak’e!.. Hawe dy zemanim chipsew Adighexem kuedk’e ya nexhibem;
    Adighe Guipsisek’e daxer yaqhag’uediwe Adighe Chenim xame zerixuexhuaxem chh’ak’e,
    nobe haxer; daxe – daxewe zeguiri-uejifxe-am, yiryquiw f’iwe zerilhaqhuijifxe-am!.. Haxer
    g’itxezilhh’aaxer; dy Adighe Kuiltur daxer yaxuemicekyiwe, dy ts’ixuxer g’aziqhaapts’ewe
    ziqhah’awleey dy jaqhueqhu xamexerras!.. Adighexem ha g’axhuiqhar tlhaqhuifiwe Halih’
    Lhap’em g’idjy-axery zaxuewe g’idguiri-ueme, xeg’uedejiniqham, nexh mixuymiwe gyawir
    xhuijiniqham dig’eelifinus!.. Xamexem yaxuelajhe dy ts’ixuxem zag’eedmiqhaqhaapts’ew
    zadmiqhaqhah’awleeyiwe, dizedelajhewe dixueejhefime, zerilhepqk’e zig’adiwijhijifinus!..
    .
    Ya Rabbyy!
    Adighexer; sit chiqhuew p’ere zerilhepqk’e dig’awiciw, Adighe Guipsisek’ek’e diguipsisewre
    dizedelajhewe dichixueejhenur?!. 14.03.2017 YEMUZ Yilmez
    .
    .
    WY KUEC’IM SICHIQHAJEEY!
    .
    “Qhogu jije sig’yk’iry nobe
    Se h’ac’ew sig’ipxueg’uas! (2)”
    “Zi apl’e g’izecek’ zaquey
    Zi wipc’ey wig’izemiwipc’! (2)”
    .
    YI G’ITEEQHAZEJIR:
    Hade xekuijhiw Qafqasiw,
    We sy pse, we sy duneey!
    Xame xeku sicheezecasy
    Wy kuec’im sichiqhajeey!
    .
    “G’isxuefh’y zi c’ag’ue f’its’e
    Seecasy teep’en g’isxuefc’! (2)”
    “Sidefceey Uachh’amaxuejhimy
    Sy jheguir yezivqhaqhac’! (2)”
    .
    YI G’ITEEQHAZEJIR:
    Hade xekuijhiw Qafqasiw,
    We sy pse, we sy duneey!
    Xame xeku sicheezecasy
    Wy kuec’im sichiqhajeey!
    .
    “Se syguim xelhxer yigyipstu
    Guimaxew g’ipxues-uetens! (2)”
    “Sy guic’em yi chexu guipsisery
    T’eg’u – t’eg’uiw g’ipxues-uetens! (2)”
    .
    YI G’ITEEQHAZEJIR:
    Hade xekuijhiw Qafqasiw,
    We sy pse, we sy duneey!
    Xame xeku sicheezecasy
    Wy kuec’im sichiqhajeey!
    .
    “Qhogu hane jije teetaxem
    Ya weredim g’ic’ede-uik’! (2)”
    “Zeeyincew g’ana wy binxemy
    Wy bqhaafe yaxuize-uix! (2)”
    .
    YI G’ITEEQHAZEJIR: (t’o)
    Hade xekuijhiw Qafqasiw,
    We sy pse, we sy duneey!
    Xame xeku sicheezecasy
    Wy kuec’im sichiqhajeey!
    .